Manipüle Etmeye Çalışanların Oynadığı Oyunlar: Nasıl Deşifre Edersin?
Bugün manipülatif kişilerin oynadığı oyunlardan bahsedeceğim. Bu kişiler gerçekten oyun oynuyor ve bu insanların manipülasyonu kötü niyetli, sadece kendi çıkarlarına, egolarına hizmet ediyor. Amaç seninle ilişki geliştirmek olabilir, seni kullanmak olabilir, kendi menfaatlerine hizmet ettirmek olabilir, grupta hakimiyet kurmak olabilir. Manipülasyon iyiye de hizmet edebilir. Mesela bir annenin, babanın çocuğunun yararı için onu yönlendirmesi iyi bir örnektir. Ama burada kastettiğim, kişinin manipülasyonu kendi çıkarına kötüye kullanması ve karşı tarafı bir anlamda iradesi dışında bir şeylere sevk etmesi.
Manipülatif insanlar nasıl davranır?
Bu insanlar genellikle saldırgan olurlar, sarkastik dil kullanırlar. Saldırgan tutumlarını zaman zaman sempatik davranışlarla örtebilirler. Bir anda insanın kanına girmeye çok elverişlidirler ve çok hızlı bir şekilde nabza göre şerbet verebilirler. Bir anda kendini onların müttefiki olarak bulmuş olabilirsin, onların menfaati için çalışıyor durumda olabilirsin. Çok çalışkanmış, iş bitiriciymiş gibi bir algı oluştururlar. Ama bu kurnaz planlarının bir parçasıdır. Çok akıllı olduklarından değil, iyi rol yapabildiklerindendir.
Bilerek güç dengesizliği oluştururlar. Aslında sen daha donanımlısındır ama öyle manipülatif çalışmalar yaparlar ki bir anda o ilişkide haklıyken haksız duruma düşebilirsin ya da senin konumunu, gücünü etkisizleştirebilirler. Bir bakmışsın ki onun çıkarlarına hizmet ederken bulursun kendini.
Senin zayıf noktanı nasıl bulurlar?
Birinci madde yaklaşım tarzlarıyla ilgili. Bu kişiler senin zayıf noktanı çok iyi görürler ve fark ederler. O yüzden öz farkındalık çok önemli. Önce kendi kör noktalarını fark etmelisin. Hangi konu açıldığında, hangi muhabbetlerde enerjin yükseliyor, heyecanın yükseliyor? Beden dilinle, gözlerinle karşındaki kişiye hangi konularda sinyal veriyorsun? Bunların her biri bir güvenlik açığıdır. Kişi hangi konularda zafiyet göstereceğinin sinyalini beden diliyle, duruşuyla, enerjisiyle yansıtır ve bu insanlar bunu görmekte ustadır.
Bunu yenmek için yapacağın ilk şey kendi zaaflarını bilmek. Çünkü o zayıf noktanı bir gün kendi çıkarları için sana karşı kullanacaklar. Gücün tek sorumlusu sensin. İhtiyaç duyduğun güç başkasında değil, senin içinde. Beklenti seni bağımlı bırakır. Bu kişiler küçük iyiliklerle, sana yardım ediyormuş gibi küçük adımlarla yaklaşırlar.
İnsanların zafiyet gösterdiği alanlar nelerdir?
Mesela birincisi ilgidir. Bazı insanlar ilgiden hoşlanır. Bu açığın varsa kendine şunu sor: Ben neden birilerinin ilgisiyle değerli olmak istiyorum? Kendime vereceğim ilgi beni değerli hissettirebilir. İkincisi yemek olabilir, yeni lezzetler olabilir. Bilgi olabilir. Başarı olabilir; bu konuda vaatler verebilirler. Güç olabilir; menfaatini yükselteceğine dair vaatler verebilirler. Elbette karşılıklı, içten ve samimi kazan kazan desteğini kastetmiyorum.
Kendine sor: Zafiyet verdiğin açık noktan ne? Çünkü bir zincirin gücü en zayıf halkası kadardır. Zayıf halka ne kadar güçlü olursa zincir o kadar zor dağılır. Abi figürü ya da abla figürü, bir otorite figürü senin hoşuna gidiyorsa o figürü oynarlar. Sana sanki abinmiş gibi davranabilirler. Belli bir konuya özel ilgin varsa o konuda muhabbet açabilirler.
Neden hep yarım gerçek söylerler?
İkinci kural: Her zaman tam gerçekleri söylemezler, yarı gerçekleri söylerler. Diyelim ki Ayşe diye biriyle görüşmüş, bir toplantıdan bahsetmiştir. O toplantıda hoşuna gitmeyen şeyden bahseder ama asıl önemli olanı anlatmaz. Konuştuğu kişi "Bir gün birlikte yemeğe çıkalım" demiştir mesela, bunu söylemez. Bilgileri eksilterek söyler. Böylece aslında yalan söylemiş olur ama kendi içinde rahatlar: "Ben sana gerçeği söylüyorum." Bunu nasıl anlarsın? Geri dönüşlerden anlarsın. Muhabbet ettiği kişilerle geri dönüş devam ediyorsa mutlaka eksik bir anlatım vardır.
Saf ve habersiz rolü neden oynarlar?
Üçüncüsü saf oynamak. Sorduğunda sanki hiç haberi yokmuş gibi, hiçbir şey bilmiyormuş gibi davranırlar. Sorumluluk üzerlerine geldiğinde saf rolüne sığınırlar. Bu onlar için çok güçlü bir sığınaktır. Özgüvenli gibi görünürler, gösterişli olmayı severler ama özgüvenleri aslında tamamen dışarıdan beslenir. Bu konuyla ilgili bir öneride bulunduğunda kabul etmezler.
Seni nasıl suçlu hissettirirler?
Dördüncü özellik: Seni suçlu hissettirirler. Hakkını aradığında, gerçekten objektif bir şekilde sunduğunda bile isyan edip rahatsız ederler ve söylediğine pişman ederler. Bir anda haklıyken haksız duruma düşebilirsin. Seni suçlu hissettirmek, vicdanına oynayarak sonra tekrar kullanmak için seni kışkırtabilirler, provoke edebilirler. "Sen böyle yaptığın için ben çok etkilendim" ya da "Ben senden bunu beklemiyordum" derler. Gerçekten bir şey yapmışsan o ayrı ama yaptığını abartırlar, çok etkilendiklerini ima ederler. Psikolojik şiddet uygulayıp gaslighting dediğimiz manipülasyon tekniklerini kullanmakta ustadırlar.
Şaka ve dalga ile nasıl aşağılarlar?
Beşinci nokta: Seni o kadar etkilerler ki şakalarına bile olumlu tepki vermeye başlarsın. Hiçbir şeye ihtiyaçları yokmuş gibi davranırlar ve böyle davrandıkları için insanlar onlara gerçekten kapılmış olur.
Bir de dalga geçme meselesi var. Bir insanla dalga geçiyorsan bunun samimiyetten mi geldiğini anlarsın. Çok sevdiğim dostum benimle beni bildiği için dalga geçer, bu ayrıdır. Ama bir insanı aşağılamak için dalgaya vuruyorsan burada bir aşağılık kompleksi de var demektir.
Hakimiyet kurmak isteyen biri nasıl anlaşılır?
Hakimiyet kurmak isterler. Herkesin kanına girmek, herkesin damarını bulmak isterler. Amaçları hakimiyet kurmak, insanların itaat etmesini sağlamaktır. Senin gücünü güçsüzleştirirler.
Bu kişilerin provokatif bir enerjisi vardır, flört etmeye de çok meyillidirler. Bu tür girişimlerine karşılık verdiğinde aslında onları oyunlarına teşvik etmiş olursun. O yüzden dedim ya, zafiyet gösterdiğin noktaları belirlemen manipülatif insanlar karşısındaki durumun için çok önemli.
Manipülatif insanlara karşı nasıl bir strateji izlemelisin?
Stratejin ne olabilir? Bir kere bahçe duvarları gibi sınırların olmazsa bu kişiler çok rahatlıkla senin alanını işgal ederler. Çok net bir şekilde onlarla muhatap olmadığını, mesafede durduğunu göster. Esprilerine, şakalarına, onların oyununa düşersen bu oyunda ya manipüle edilirsin ya yönetilirsin ya kullanılırsın ya da zaten kaybedersin. O yüzden bu oyuna hiç girmemek çok daha önemli. Onları olduğu yerde bırakmak çok önemli. Ben kendi hayatımda bu insanlara karşı mesafe koydum ve hiçbir zararını görmedim.
Bugün manipülatif insanları nasıl daha iyi anlarız, onların özelliklerinden bahsettim. Bence herkesin bunu fark etmesi gerekiyor.
Bu konuyu daha detaylı dinlemek istersen videosunu buradan izleyebilirsin.
