Seni Üzen Toksik İnsanlarla Nasıl Başa Çıkılır?
Seni zehirleyen enerjisiyle hayatına giren insanlara karşı nasıl davranırsın? Toksik bir aile olabilir, sevgili olabilir, arkadaş olabilir. Ama bu yazıda toksik arkadaşlar ve tanıdıklar üzerinden yola çıkacağız. Aile ve sevgili boyutu bambaşka dinamikler içeriyor.
Toksik kelimesi zehirli, zararlı demek. İlişkilerde de bazı insanların enerjisi senin sosyal çevrene ve iç dünyana temas ettiğinde gerçekten bir zehir gibi seni mutsuzlaştırabiliyor, bazen yaşamının dengesini alt üst edebiliyor.
Önce neden tanıman gerekiyor?
Bir antivirüs programını düşün. İşletim sistemine bir virüs sızmadan önce program sorar: "Sileyim mi, yoksa karantinaya mı alayım?" Sen de hayatında bazı insanları karantinaya almalı mısın? Onları hayatına temas etmeden nasıl ayırabilirsin, hayatına nasıl bir detoks uygulayabilirsin?
Ama aynen virüs programında olduğu gibi ilk aşama bu kişileri tanımak. Bir tanıma filtrenin olması gerekiyor. Toksik insanların da baştan koku veren işaretleri var. Bazen bir ortama girdiğinde "Burası toksik enerji kokuyor" diyenler oluyor.
Toksik insanlar nasıl tanınır?
Bu insanlar sende kusur, hata aramaya başlar ve seni yargılarlar. Devamlı eksikliklerinle yargılarlar. Ama bunu arkadaşından ve dostundan ayrı tut. Çünkü dost seni destekleyerek eleştirir: "Bak, şöyle yapıyorsun, böyle yapsan daha iyi olur." Orada destekleyici bir his hissedersin. Bu tiplerde ise seni aşağılayan, küçümseyen bir tavır vardır. Eleştirileri seni geliştirmek, desteklemek için değil, üstünlük kurmak ve aslında seni yıkmak üzerine kuruludur.
Bir arkadaşım yeni bir ev almıştı ve beni çağırmıştı. Onun bir arkadaşı da o gün oradaydı. Biz fikrimizi söyledik, "Güzel, hoş olmuş" derken onun arkadaşı "Ev daha güzel bir yerde olsaydı bence bu ev daha güzel olurdu" dedi. Arkadaşımın yüzü o ifadeden sonra düşmeye başladı. "Belki dürüstçe açıklamasını yaptı" diyebilirsin. Ama o açıklama gerçekçi de değildi. Bu tip insanlar vardır. Kusur bulmayı severler. Seni övüyor mu, yoksa kendini kötü mü hissediyorsun anlayamazsın. Kendince bir üstünlük kurmaya çalışır.
Bunların başarısız olanı ise sen daha işe başlamadan seni köstekler, neden yapamayacağını ve neden başarısız olacağını anlatmaya çalışır. Ama destekleyici, rehber olacak şekilde değil. "Bak, ben senin dostun olduğum için söylüyorum, sonra demedi deme" gibi cümlelerle başlarlar. Burada iyi niyetli değillerdir. Onlarda hep şöyle bir telkin vardır: "Ben yapamadım, yalnız hissetmek istemiyorum, sen de benim yanıma gel."
Bir de "ben bilirim" tipleri vardır. Her şeyin doğrusunu bildiklerini iddia ederler ve devamlı seni yererek kendilerini yukarıda tutmaya çalışırlar.
Bencil tipler de vardır. Mesela tartışırsınız, kavga edersiniz. Haftalar, aylar sonra seni arayıp hiçbir şey yokmuş gibi davranırlar ve sen bu durum karşısında şaşırırsın.
Haklıyken haksız duruma düşersin. Dili o kadar manipülatif kullanırlar ki bir anda onun yüzünden kendini kötü hissedersin. Sarkastik, ironik bir dilleri vardır ve bunu çok usta manevralarla yaparlar. Birden kendini hata yapıyormuş, suçluymuş gibi düşünmeye başlarsın.
Bu insanları neden hayatına çekiyorsun?
Sen "Bu insanları hayatıma neden çekiyorum?" diye düşünürken, onlar seni bir anlamda kullanmaya, sömürmeye çalışıyor olabilir. Çünkü sen çok uyumlu, çok şeffaf bir iletişim kuruyor olabilirsin. Fikirlerini, hayallerini çok rahatça beyan ediyorsundur, çok dürüstsündür. Herkesi kendin gibi bilerek sırlarını, fikirlerini, düşüncelerini ifade ediyorsundur. Onların istediği insan prototipi tam da budur.
"Benzer benzeri çeker" diye bir ifade var. Ama bazen benzemediğin halde de bazı insanları kendine çekiyor olabilirsin. Bu durumda kendi özelliklerinden dolayı tuzağa düştüğün için çekiliyorsun.
Toksik savar nasıl uygulanır?
Bunun için "toksik savar" dediğim bir aşama geliştirdim.
Bu insanlar kırılacak, üzülecek diye asla çekinme. İşaretleri test ettiğinde açık ve net bir şekilde fikrini, gerçeği doğru ve dürüst bir şekilde söylemekten asla vazgeçme. Ne bu insanlardan bir şey al, ne de onlara bir şey ver. Psikolojik bir bağlantı geliştirme. Bunu yaptığında zaten doğal bir mesafe konulacaktır.
Sevgiline, eşine, partnerine, gerçekten yakın olduğun dostuna bencil ol demiyorum. Empati kurma da demiyorum. Ama bu insanlara karşı gizli kal. Laf olsun diye, sohbet olsun diye kendini, fikrini, bir ihtiyacını açma. O kişiyi anlamaya da ihtiyacın yok. Çünkü anlayışın vicdan üzerinden ya da başka bir noktadan sömürülmene sebep olabilir.
Duy ama dinleyici olmak için çok çaba sarf etme. Kısa kes, mesafe koy.
En önemli nokta da şu: Uyumu kes. Toksik insanlar uyumlu, açık, berrak iletişim kuran ve herkesi kendi gibi sanan insanlarla çok fazla iletişim kurmaya meyillidir. Çünkü onları istedikleri gibi evirip çevirebilirler.
Bu teknikler kime uygulanmaz?
Burada parantez açıyorum. Toksik aileye, toksik patrona ya da iş kuracağın kişilere bunları uygulama. Bunlar yakın tanıdık olmayan, henüz hayatına girmemiş ya da yeni tanıştığın insanlar için geçerli. Ailendeki biriyle, eşinle, sevgilinle ya da iş ortağınla olan diyaloglarda farklı teknikler, farklı stratejiler gerekebilir.
Sosyal ortamda yeni tanıdığın birinde bu enerjinin farkında olursan, yanlış insanları tanıyıp hata yapmamış olursun. O insanlara kendi sosyal listenden bir detoks yapabilirsin. Bunları göz önünde bulundurursan daha pozitif, daha dengeli bir yaşamın olacaktır. Çünkü insan iletişimi gerçekten enerjimizi ya üretiyor ya da tüketiyor.
Bu konuyu daha detaylı dinlemek istersen videosunu buradan izleyebilirsin.